Trong bài viết nghị luận xã hội, dẫn chứng là một phần vô cùng cần thiết và quan trọng. Dẫn chứng giúp phần viết của học sinh thêm rõ ràng, mạch lạc và đặc biệt là tăng tính thuyết phục cho ý kiến của bản thân về vấn đề đang bàn luận.
1. Dẫn chứng trong bài văn nghị luận xã hội là gì?
Dẫn chứng là những bằng chứng đưa ra để chứng minh cho quan điểm của người viết về vấn đề đang bàn luận. Dẫn chứng là cơ sở của luận điểm, giúp tăng tính thuyết phục cho luận điểm. Dẫn chứng phải mang tính thực tế và lấy từ đời sống để minh chứng và làm sáng tỏ cho luận điểm.
Vì mang tính thực tế, dẫn chứng làm tăng khả năng làm rõ luận điểm. Từ đó, bài viết tăng khả năng thuyết phục người đọc. Không chỉ vậy, dẫn chứng khiến cho bài nghị luận xã hội thêm sinh động, thu hút người đọc, người nghe tạo cho họ tâm lý muốn tìm hiểu thêm nữa. Và cuối cùng, dẫn chứng sẽ thể hiện được vốn kiến thức của học sinh về xã hội nói chung và về vấn đề đang bàn luận nói riêng.
Vì vậy, nếu không có dẫn chứng thì bài văn dù có hay đến đâu cũng không đủ sức thuyết phục và không thể tác động tới tâm lý của của người đọc, người nghe. Bài văn nghị luận sẽ trở thành những lý lẽ, những triết lý suông của riêng người viết.
2. Các bước triển khai dẫn chứng trong bài văn nghị luận xã hội
Bước 1: Tái hiện dẫn chứng
Ở bước này, học sinh cần kể ngắn gọn những chi tiết quan trọng nhất liên quan tới vấn đề.
Bước 2: Bàn luận dẫn chứng
Đây là bước quan trọng nhất. Ở bước này, học sinh cần chỉ rõ và bàn luận biểu hiện của vấn đề nghị luận trong dẫn chứng. (tránh bàn luận lan man)
Bước 3: Đánh giá dẫn chứng
Ở bước này, học sinh cần phân tích, đánh giá ý nghĩa của dẫn chứng trong mối tương quan với vấn đề đang bàn luận.
3. Ví dụ
Vấn đề nghị luận: Sự tỉ mỉ, siêng năng – Dẫn chứng: Leonardo Da Vinci
Bước 1: Trong những ngày đầu tập vẽ, ông không vẽ gì khác ngoài những quả trứng.
Bước 2: Việc rèn luyện tưởng chừng đơn giản ấy đã hình thành nên cho ông một kĩ năng hội hoạ tuyệt vời, có thể ghi lại sự vật sự việc một cách tỉ mỉ chính xác. Ông cũng nhận ra rằng phải trải qua sự khổ luyện đến thuần thục thì mới có khả năng thể hiện được một cách thật chân thực mọi sự vật mình vẽ.
Bước 3: Nhờ đó, ông trở thành một hoạ sĩ vĩ đại với rất nhiều tác phẩm nổi tiếng trên toàn cầu. Leonardo Da Vinci là một tấm gương tuyệt vời, mẫu mực cho đức tính tỉ mỉ.
(Lưu ý: Học sinh viết thành đoạn văn)
4. Lưu ý khi lựa chọn dẫn chứng
- Dẫn chứng phải đúng vấn đề nghị luận.
- Dẫn chứng phải thực tế. (Dẫn chứng là người thực, việc thực; không lấy dẫn chứng những nhân vật hư cấu)
- Dẫn chứng phải tiêu biểu cho vấn đề nghị luận. (Dẫn chứng cần được nhiều người biết)
Biết và hiểu được tầm quan trọng của dẫn chứng, cô hi vọng các em có thể triển khai được một bài văn nghị luận xã hội đầy đủ, chỉn chu và mạch lạc nhé! Chúc các em hoàn thành tốt bài viết của mình!
lopvancolinh.com 